Ai đã một lần đến với vùng biển Hạ Long, chắc sẽ không tránh khỏi ngỡ ngàng trước cảnh đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên. Nếu đến Hạ Long mà bạn chỉ đứng trên bờ biển để nhìn ra khơi xa thì chưa đủ (nếu không nói rằng chưa biết gì).
Bạn hãy một lần du ngoạn trên biển, len lỏi qua các vũng, các luồng, vào trong các hang động, đến sát từng thớ đá, lạch nước, lùm cây thì bạn mới có cơ hội khám phá những bí ẩn của chúng.


Các hòn đảo ở đây được tạo hoá thổi hồn để trở thành những vật thể hay những sinh vật sống động. Đảo dẫu to hay nhỏ, đảo đất hay đảo đá, có cây hay không có cây, cao hay thấp, rộng hay hẹp... tất thảy như đang "nói" với bạn một điều gì đó bằng một ngôn ngữ riêng khiến mỗi người hiểu và cảm nhận theo cách của mình...
1. Đảo và rừng nguyên sinh Ba Mùn
Đảo Ba Mùn là đảo phiến thạch thuộc địa phận xã Minh Châu huyện Vân Đồn, nằm song song với đảo Quan Lạn, cách Quan Lạn bằng Cửa Đối về hướng đông bắc. Đảo còn có tên gọi khác là đảo Cao Lô. Đảo Ba Mùn cách bờ khoảng 15 km, đảo có diện tích khoảng 1800 ha với chiều dài hơn 20 km, chiều ngang hẹp, chạy dài theo hướng đông tây. Ngọn núi cao nhất là núi Quít, đỉnh cao 397 m. Hệ động thực vật trên đảo rất phong phú và có nhiều loài quí hiếm.


Đảo Ba Mùn là đảo phiến thạch duy nhất có rừng nguyên sinh của vịnh Hạ Long. Trên đảo có vô vàn các loài thực vật quý hiếm như đinh, lim, sến, táu, vàng hương cùng nhiều loài cây cổ thụ khác, có những cây to ba bốn người ôm không xuể.
Đảo Ba Mùn là nơi còn bảo tồn được nhiều loài động vật quý hiếm như sơn dương, hươu, nai, khỉ, voọc cùng các loài chim biển, chim di cư... Ngày 24/01/1997 rừng Ba Mùn đã được công nhận là rừng quốc gia Bái Tử Long.
2. Đảo Bồ Hòn
Khi nói đến hệ thống đảo đẹp nổi tiếng ở vịnh Hạ Long, không thể không nói đến đảo Bồ Hòn, bởi đảo này không những có phong cảnh tuyệt đẹp mà còn là một trong những dãy đảo lớn nhất vịnh Hạ Long tập trung nhiều hang động nổi tiếng như: động Sửng Sốt, hang Luồn, hồ Động Tiên, hang Trinh Nữ, hang Trống... Nơi đây có những đỉnh núi cao, vách đá dựng đứng như bức tường thành, núi liền núi, vẽ lên mặt biển xanh một bức tranh thuỷ mạc khổng lồ tuyệt mỹ.


Người Pháp gọi đảo này là đảo Les surprises (đảo Sửng Sốt). Trên đảo là nơi sinh sống của rất nhiều loài thực vật như si, vạn tuế, phong lan... Động vật có khỉ, hươu, sơn dương... Nhưng có lẽ đảo Bồ Hòn được nhiều người biết đến chính là hệ thống hang động ẩn chứa trong mình, mỗi hang mang một vẻ đẹp kì diệu riêng, đồng thời gắn liền với những câu chuyện truyền thuyết rất cảm động.
3. Đảo Cống Đỏ
Nằm ở phía đông nam vịnh Hạ Long, cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy 25 km, đảo Cống Đỏ nằm ở vịnh Bái Tử Long, trong khu vực Di sản thiên nhiên thế giới. Đảo có diện tích 23.363 km2 với đỉnh núi cao 172 m. Đây là một trong những hòn đảo đẹp có nhiều trũng biển quanh co uốn khúc, tạo nên những hồ tự nhiên kỳ thú, là nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật biển như tôm, cua, cá, mực, rong, tảo... Biển phía tây nam của đảo có rạn san hô rộng lớn với muôn ngàn sắc màu.


Hệ sinh thái rạn san hô ở đây dài tới hơn 700 m, chiều ngang tới 300 m với nhiều loài san hô quý hiếm như san hô đỏ, san hô sừng... Rạn san hô nơi đây được bảo tồn hầu như nguyên vẹn, có các loài cá cảnh, cá ngựa... cùng sinh sống quần tụ. Trong tương lai nơi đây sẽ phát triển thành khu du lịch sinh thái ngầm.
Phía đông nam đảo còn lưu dấu vết của di tích thương cảng cổ Vân Đồn xưa, tuy mờ nhạt nhưng điều đó khẳng định đảo Cống Đỏ xưa kia giữ vị trí quan trọng trong thương mại, buôn bán với nước ngoài.
4. Đảo Cống Tây
Đảo Cống Tây nằm ở vịnh Bái Tử Long trong tour du lịch đi đảo Ngọc Vừng, Quan Lạn, cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng 40 km. Tàu thường chạy từ Cẩm Phả khoảng 90 phút, tàu cao tốc khoảng 30 phút.


Đảo Cống Tây được ví như nàng Lọ Lem trong câu chuyện thần thoại. Tại đây Công ty Cảng và Xây dựng than Cẩm Phả đã xây dựng thành khu du lịch đón khách đến tham quan và nghỉ cuối tuần. Một hệ thống nhà nghỉ, nhà ăn đủ tiện nghi nằm sát bãi biển. Từ nhà nghỉ tới bãi tắm là những con đường lát gạch đỏ au, chạy giữa những hàng dừa thẳng tắp. Đó đây, dưới các tán cây được mắc sẵn võng để du khách đến thư giãn, ngắm biển...
5. Đảo Đầu Bê
Nằm ở phía đông nam vịnh Hạ Long, đảo Đầu Bê cách đảo Hang Trai 500 m về phía đông, cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng 28 km, trong một quần đảo nằm ở tuyến ngoài vịnh Hạ Long (cửa biển vịnh Lan Hạ), đứng giữa hai đảo là hòn Trà Ngư và hòn Đá Lẻ. Đảo có diện tích 22.863 m2 với đỉnh cao nhất 139 m, vách đảo dựng đứng như bức tường thành chắn những con sóng lớn từ phía đông đổ vào vịnh. Những núi đảo được thiên nhiên mài gọt tạo nên nhiều cảnh đẹp kỳ thú.


Nhắc đến đảo Đầu Bê không thể không nói đến hồ Ba Hầm vì đây là một điểm tham quan du lịch nổi tiếng đã được nhiều người biết đến từ xưa.
6. Đảo Ngọc Vừng
Đảo Ngọc Vừng (ngọc phát sáng) hay còn gọi là đảo Ngọc. Hòn đảo xinh đẹp nằm giữa hai đảo đá nhỏ là Hòn Nét và đảo Phượng Hoàng thuộc huyện Vân Đồn. Trên cao nhìn xuống, đảo Ngọc đẹp như một tấm khăn choàng nhung, có nhiều đường diềm sáng trắng như đang trôi nổi bồng bềnh trên mặt nước.
Phía đông của đảo có bãi cát dài tới hàng cây số, cát trắng tinh khiết trải dài ra tận bến. Từ mỏm Mắt Rồng có thể bao quát hết cả vùng đảo Cô Tô. Trung tâm đảo Ngọc có một cây si um tùm, dưới cây si này năm 1962, Hồ Chủ Tịch đã ra thăm đảo và đứng ở đây nói chuyện cùng nhân dân.
Sở dĩ có tên là đảo Ngọc vì xưa kia, vùng đảo này có vô số các loài trai ngọc quý hiếm, đêm đêm ngọc phát sáng cả một vùng trời, vì vậy nơi đây còn có nhiều đảo mang tên Ngọc như Ngọc Vừng (ngọc phát sáng), Minh Châu (Ngọc Châu)...


Trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đảo Ngọc Vừng thuộc tuyến đảo tiền tiêu bảo vệ vùng trời phía đông của Tổ quốc, đã anh dũng chiến đấu và được phong tặng danh hiệu đảo anh hùng. Cũng tại bãi cát trắng mịn phía đông của đảo, năm 1937 lần đầu tiên những công cụ bằng đá thuộc thời kỳ Văn hoá Hạ Long, hậu kỳ đồ đá mới được phát hiện, mở đầu cho công cuộc khai quật, nghiên cứu khảo cổ tìm hiểu những bí mật về Hạ Long cổ đại. Trên đảo còn có di tích cổ là bến Cống Yên thuộc thương cảng cổ Vân Đồn.
7. Đảo Quan Lạn
Đảo Quan Lạn thuộc vùng vịnh Bái Tử Long, đây là tuyến đảo phía ngoài cùng của vịnh Bắc Bộ, toàn đảo có diện tích 11 km2, trên đó cư dân sống trong 8 thôn làng. Đảo Quan Lạn trải dài theo hướng đông tây, từ chân dãy núi Vân Đồn tới núi Gót với những ngọn núi cao phía đông, tạo nên như bức tường thành ngăn sóng gió từ biển khơi bảo vệ cho cư dân.
Quan Lạn nằm trên tuyến đường giao thông hàng hải quan trọng giữa Việt Nam với Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Philipin... Chạy dọc suốt theo hai bên đảo là những bãi cát dài tới hàng chục kilômét, đây là nguồn nguyên liệu làm thuỷ tinh dường như vô tận của biển cả dành cho con người và là tài nguyên du lịch vô cùng hấp dẫn của vùng. Quan Lạn có rất nhiều loại đặc sản biển quý và ngon như mực, cá chim, cá thu, hải sâm, tôm, sái sùng...


Ngay từ thế kỷ 11, Quan Lạn đã là một trung tâm của thương cảng cổ Vân Đồn sầm uất và thịnh vượng, tàu bè ra vào tấp nập. Hiện nay, trên đảo còn có rất nhiều di tích liên quan tới thương cảng đó. Điều này cũng giải thích vì sao giữa chốn biển khơi mênh mông lại có những ngôi chùa to lớn cùng nhiều di chỉ khảo cổ đến vậy.
Tại đây có ngôi đình Quan Lạn được xây dựng từ thế kỷ 18 tuyệt đẹp, hiện nay vẫn giữ lại gần như nguyên vẹn, các đường nét chạm khắc hoa văn tinh xảo. Bên cạnh đình là chùa Quan Lạn (Linh Quang tự) thờ Phật và bà chúa Liễu Hạnh. Trong chùa còn có tượng cụ Hậu, một người dân địa phương góp nhiều công sức xây dựng chùa. Bức tượng là một bà cụ già Việt Nam tươi tắn, hiền hòa, chất phác đã tạo nên nét độc đáo của chùa. Cạnh chùa Quan Lạn là Miếu Nghè Quan Lạn (miếu Đức Ông) thờ Phạm Công Chính, một người dân địa phương đã tham gia trận Vân Đồn lịch sử chống quân Nguyên và được suy tôn là Vị Thần.
8. Đảo Rều (Đảo Đất)
Đảo Rều là một hòn đảo nhỏ cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng hơn 500 m. Công ty du lịch quốc tế Hoàng Gia đang xây dựng thành khu vui chơi giải trí với nhiều loại hình dịch vụ.


Hiện nay trên đảo nuôi rất nhiều loại chim thú, trong đó có nhiều loài quí hiếm. Đảo Rều đang hiện lên những công trình của một khu du lịch lịch hoàn chỉnh và hẫp dẫn.
9. Đảo Thẻ Vàng
Đây là khu du lịch sinh thái nằm ở khu vực Bái Tử Long thuộc Cẩm Phả, nằm trong tour du lịch Núi Bài Thơ - Hòn ấm - hòn Đầu Mối - Hòn Đũa - Đảo Khỉ - Đảo Thẻ Vàng - Vân Đồn.


Trên đảo đang xây dựng khu du lịch để đón khách nghỉ cuối tuần. Một bãi tắm nhân tạo cũng đã được hình thành. Trong tương lai sẽ xây dựng hệ thống nhà nghỉ để phục vụ du khách.
10. Đảo Ti Tốp
Đảo Ti Tốp cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng 7 - 8 km về phía đông nam. Đảo Ti Tốp có bãi cát hình vành trăng lưỡi liềm. Cát ở đây bốn mùa được nước thủy triều rửa sạch trắng tinh. Ngày 22/11/1962 hòn đảo nhỏ này được đón Hồ Chủ Tịch cùng nhà du hành vũ trụ, anh hùng lao động Liên Xô, anh hùng lao động Việt Nam Giéc Man Ti Tốp lên thăm và nghỉ tại đây. Để ghi dấu kỷ niệm chuyến đi đó, Hồ Chủ Tịch đã đặt tên cho đảo là đảo Ti Tốp.
Nơi đây đã trở thành điểm du lịch tắm biển hấp dẫn. Các dịch vụ thuê áo tắm, phao bơi, nước ngọt luôn sẵn sàng phục vụ du khách.
Trong bản đồ của Pháp vẽ về Hạ Long cuối thế kỷ 19, đảo Ti Tốp có tên là hòn Cát Nàng, hòn đảo nhỏ xinh đẹp ấy tựa lưng vào vịnh Cửa Lục phía trước là vụng Sửng Sốt có đảo Bồ Hòn, bên phải là hòn Dầm Nam.
11. Đảo Tuần Châu
Phía tây nam thành phố Hạ Long có một hòn đảo đất lẫn phiến thạch rất xinh đẹp, bốn mùa cây cối xanh tốt - đó là đảo Tuần Châu. Đảo có diện tích 220 ha. Phía đông và nam đảo có hai bãi tắm cát trắng và mịn, bốn mùa nước trong xanh hàng năm thu hút rất nhiều du khách tới thăm.
Năm 1962, Hồ Chủ Tịch thăm vịnh Hạ Long và nghỉ tại Tuần Châu. Tuần Châu hiện nay đã trở thành một trong những địa chỉ du lịch hấp dẫn nhất ở thành phố Hạ Long.
Đảo Tuần Châu hay còn được gọi là núi Tuần Châu. Sách Đại Nam nhất thống chí có ghi: "Núi Tuần Châu cách huyện Hoành Bồ một dặm về phía đông, trước mặt là sông". Tuần Châu nằm ở vị trí quan trọng giữa cửa ngõ con đường thuỷ Thăng Long - Bạch Đằng - Vân Đồn nên trước kia đảo được đặt làm một "châu" để canh gác, sở Tuần ty cũng đặt ở đây. Dân số xóm chài khoảng 3.000 người.


Đảo Tuần Châu còn có nhiều điểm di chỉ khảo cổ học thuộc nền Văn hoá Hạ Long thời hậu kỳ đồ đá mới, cách ngày nay 3000 - 5000 năm với rất nhiều công cụ bằng đá đã tìm thấy ở đây như bàn mài, bàn kè, rìu đá, mảnh tước, đồ gốm...
Đảo Tuần Châu nối với đất liền bằng con đường trải bê tông dài hơn 2 km. Trên đảo được đầu tư xây dựng thành khu du lịch hiện đại với nhiều hạng mục: câu lạc bộ biểu diễn cá heo, hải cẩu và sư tử biển; câu lạc bộ xiếc thú; sân golf; trung tâm văn hoá - thể thao; bãi tắm; hồ sinh vật cảnh; chợ quê; khu biệt thự đồi 1, đồi 2 với trên 300 phòng; khu nhà nghỉ bình dân; khu biệt thự ven biển (5 biệt thự với 50 phòng); khu ẩm thực có tới 5 nhà hàng và một nhà tròn được thiết kế theo mô típ đình chùa, cùng lúc có thể phục vụ trên 1000 khách với các món ăn Âu, Á...
Tại Tuần Châu ngôi nhà bát giác nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nghỉ khi ra thăm Hạ Long nay trở thành khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh được bảo tồn nguyên vẹn. Tuần Châu đang khẩn trương hoàn tất để đưa các hạng mục công trình vào khai thác phục vụ cho Năm du lịch Hạ Long 2003.
(Nguồn: Halong.com)